การที่ฝึกหัดคนแต่บางจำพวกให้ฟ้อนรำ ดังเช่น เล่นระบำหรือรำละครนั้น คงเกิดแต่ประสงค์จะใคร่ดูกระบวนฟ้อนรำ ว่าจะงามได้ถึงที่สุดได้เพียงไร จึงเลือกสรรคนแต่บางเหล่าฝึกฝนให้ชำนิชำนาญ เฉพาะการฟ้อนรำสำหรับการแสดงแก่คนทั้งหลาย ให้เห็นว่าการฟ้อนรำอาจจะงามได้ถึงเพียงนั้น เมื่อสามารถฝึกหัดได้สมประสงค์ก็เป็นที่ต้องตาต้องใจคนทั้งหลาย จึงเกิดมีนักรำขึ้นเป็นพวกหนึ่งต่างหาก แต่ที่จริงวิชาฟ้อนรำก็มาแต่แบบแผนอันเดียวกันที่เป็นสามัญแก่คนทั้งหลายทุกชั้นบรรดาศักดิ์นั่นเอง" รูปแบบการแสดงนาฏศิลป์ไทย จึงได้มีการพัฒนามาโดยลำดับ ทั้งในรูปแบบของศิลปะที่อยู่ในพระบรมราชูปถัมภ์ของพระมหากษัตริย์ หรือพระบรมวงศานุวงศ์ ที่เกิดขึ้นสำหรับราชสำนัก เรียกว่า "นาฏศิลป์ราชสำนัก" และรูปแบบของศิลปะที่เป็นของสามัญชนตามภูมิภาคต่างๆ เรียกว่า "นาฏศิลป์พื้นเมือง"